Er bestaan vandaag de dag verschillende manieren om CO₂-uitstoot te compenseren. Ecologische restauratie behoort tot de meest robuuste en duurzame vormen daarvan. Door de oorspronkelijke vegetatie te herstellen op door de mens gedegradeerde gronden ontstaat nieuw bos, met als primaire functie het langdurig vastleggen van koolstof uit de atmosfeer.
Via een zorgvuldig samengestelde combinatie van gerichte aanplant en natuurlijke regeneratie ontwikkelen deze gebieden zich tot volwaardige bossystemen. Naast CO₂-opslag vervullen bossen essentiële ecosysteemdiensten, zoals de productie van zuurstof en biomassa, het bieden van leefgebied aan een grote diversiteit aan diersoorten en het versterken van natuurlijke kringlopen.
Tropische bossen dragen bovendien direct bij aan klimaatregulatie door water vast te houden en via evapotranspiratie verkoeling te bieden. De focus ligt daarbij nadrukkelijk niet op monocultuurplantages of bestaande natuur, maar op het creëren van nieuwe, veerkrachtige en biodiverse bossen.
De ontwikkeling wordt versneld door de aanplant van een mix van inheemse, snelgroeiende boomsoorten. Dit maakt een snelle transitie mogelijk van bijvoorbeeld gedegradeerd grasland naar een functionerend klimaatbos. In de beschutting van deze eerste vegetatie ontstaan de optimale omstandigheden voor de verdere ontwikkeling van één van de meest complexe ecosystemen ter wereld: het tropisch regenwoud.
Door projectlocaties zorgvuldig te selecteren en aan te laten sluiten op bestaande natuurgebieden, fungeert de omliggende biodiversiteit als katalysator voor het herstel van flora en fauna.
Klimaatbos
Door de natuurlijke ontwikkelingsfasen van een bos gericht na te bootsen, kan de vorming van een secundair bos aanzienlijk worden versneld. Biodiverse bossystemen ontstaan in lagen: veel boom- en plantensoorten ontwikkelen zich in de beschutting van zogeheten pionierssoorten, die bestand zijn tegen volle zon en open omstandigheden.
Deze pioniers maken het mogelijk om al in de eerste jaren na aanplant aanzienlijke hoeveelheden CO₂ uit de atmosfeer vast te leggen. In de beginfase vindt actief beheer en monitoring plaats om de ontwikkeling van deze soorten te begeleiden. Naarmate het bos zich sluit, neemt de natuurlijke dynamiek het over en wordt ingrijpen minimaal.
Wanneer de bladerlaag voldoende is ontwikkeld, ontstaat gecontroleerd ruimte voor lichttoetreding. Door gerichte uitdunning wordt natuurlijke regeneratie gestimuleerd, wat leidt tot een sterke toename van soortenrijkdom en een versnelde ontwikkeling van het ecosysteem.
Gedurende het gehele proces wordt de vastgelegde CO₂ systematisch gemeten. Deze metingen kunnen worden onderworpen aan onafhankelijke, ISO-gecertificeerde verificatie, waarmee wordt voldaan aan de richtlijnen van internationaal erkende standaarden zoals Gold Standard en Verra.
Wat doen we ?
In de jaren ’80 zijn grote delen van Costa Rica ontbost, ook op gebieden die ecologisch kwetsbaar of minder geschikt waren voor landbouw of veeteelt. Vandaag de dag maken strengere regelgeving en beschermende maatregelen — zoals beperkingen op het gebruik van chemische middelen in of nabij nationale parken — economische activiteiten op deze percelen minder aantrekkelijk.
Daarnaast hebben infrastructuurtekorten, zoals beperkte toegang tot scholen, elektriciteit, internet en mobiele netwerken, geleid tot een natuurlijke migratie van bewoners naar stedelijke gebieden. Hierdoor ontstaan kansen om deze gronden te herbestemmen voor ecologisch herstel en herbebossing, waarmee niet alleen CO₂-opslag en biodiversiteitsherstel mogelijk wordt, maar ook een duurzame langetermijnwaarde voor natuur en klimaat wordt gecreëerd.
Ontbossing vindt vaak veel sneller plaats dan herbebossing, maar de kracht van natuurlijke processen is enorm — mits strategisch ingezet. Door bomen in de juiste volgorde en op de juiste locaties aan te planten, kunnen gedegradeerde of monodiverse gronden worden hersteld tot vruchtbare bodems vol micro-organismen, de fundering van elk gezond bos.
Snelgroeiende pionierssoorten creëren schaduw en leveren organisch materiaal, waardoor onder hun bladerdak optimale omstandigheden ontstaan voor langzamer groeiende woudreuzen om zich te vestigen. Op deze manier kan het bos een vliegende start maken en wordt jarenlang natuurlijke ontwikkeling versneld.
Het aanplanten van nieuwe bossen naast reeds bestaande of beschermde natuurgebieden heeft bovendien een belangrijke ecologische meerwaarde. De omliggende natuur fungeert als katalysator voor biodiversiteit: zaden worden verspreid door vogels, wind en andere natuurlijke processen, waardoor het nieuwe Klimaatbos sneller een rijk, veerkrachtig ecosysteem wordt.
Beheer
Voor effectieve herbebossing zijn percelen nodig die momenteel geen bos bevatten. Deze gronden zijn vaak particulier eigendom en worden soms gebruikt voor economische activiteiten. Om de impact op lokale gemeenschappen te minimaliseren, richten wij ons uitsluitend op beschermde gebieden.
In Costa Rica vallen deze percelen onder strengere regelgeving van het Ministerie van Natuur en Milieu (MINAE) dan elders in het land. Het doel van deze regelgeving is duidelijk: in deze gebieden wordt alle vormen van leven duurzaam beheerd, zodat biodiversiteit en ecosystemen behouden blijven voor zowel huidige als toekomstige generaties.
Door onze projecten binnen deze beschermde zones uit te voeren, combineren we natuurlijke regeneratie, CO₂-opslag en biodiversiteitsherstel met juridische zekerheid en minimale sociale impact.
IIn Costa Rica is er een duidelijk en betrouwbaar kadaster, vergelijkbaar met het systeem in Nederland. Het kadaster beschikt over nauwkeurige kadastrale kaarten, die door het register worden gecontroleerd en geverifieerd.
Het register is verantwoordelijk voor de kwalificatie en formele registratie van landmeetkundige plannen, wat zekerheid biedt over eigendom, grenzen en het gebruik van percelen. Deze juridische transparantie vormt een belangrijke basis voor duurzame herbebossingsprojecten en waarborgt dat investeringen in klimaatbossen veilig, traceerbaar en verifieerbaar zijn.
Door te investeren in eigen percelen binnen beschermde gebieden, kunnen bedrijven met vertrouwen een herbebossingsproject starten en hun CO₂-uitstoot op eigen grond compenseren.
Dit biedt zekerheid dat de bomen daadwerkelijk blijven groeien en dat het project zijn klimaat- en biodiversiteitsdoelen kan realiseren. Wanneer herbebossing plaatsvindt op percelen van derden, bestaat deze garantie vaak niet; economische belangen kunnen dan sneller voorrang krijgen boven ecologisch herstel.
Door te werken met juridisch getraceerde en eigendomsgeregistreerde percelen, combineren we impactvol natuurherstel met transparantie, controle en langetermijnzekerheid.
